سال 2025 سالی بود که هوش مصنوعی یک بررسی حسی دریافت کرد

سال 2025 سالی بود که هوش مصنوعی یک بررسی حسی دریافت کرد

2025 was the year AI got a vibe check

در اوایل سال 2025، پول برای صنعت هوش مصنوعی هدفی نداشت. در نیمه دوم سال یک بررسی هیجانی رخ داد. OpenAI با ارزش گذاری 300 میلیارد دلاری 40 میلیارد دلار جمع آوری کرد. آزمایشگاه های ایمن سوپرهوش و ماشین فکری قبل از ارسال یک محصول 2 میلیارد دلار دانه جمع آوری کردند. حتی بنیان‌گذارانی که برای اولین بار بودند، در مقیاسی رشد می‌کردند که زمانی فقط به فناوری بزرگ تعلق داشت. چنین سرمایه گذاری های نجومی با هزینه های به همان اندازه باور نکردنی همراه شد. متا برای قفل کردن الکساندر وانگ، مدیرعامل Scale AI نزدیک به 15 میلیارد دلار هزینه کرد و میلیون‌ها بیشتر را برای کشف استعدادها از دیگر آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی هزینه کرد. در همین حال، بزرگترین بازیگران هوش مصنوعی نزدیک به 1.3 تریلیون دلار در مخارج زیرساختی آینده وعده دادند. نیمه اول سال 2025 با شور و شوق و علاقه سرمایه گذاران در سال قبل مطابقت داشت. این روحیه در ماه‌های اخیر تغییر کرده است تا یک نوع بررسی حس و حال ارائه دهد. خوش بینی افراطی برای هوش مصنوعی، و ارزش گذاری های وحشی همراه با آن، هنوز دست نخورده است. اما این دیدگاه گلگون اکنون با نگرانی‌ها در مورد ترکیدن حباب هوش مصنوعی، ایمنی کاربر و پایداری پیشرفت فناوری با سرعت فعلی آن خدشه‌دار شده است. دوران پذیرش بی‌عیب و بزرگداشت هوش مصنوعی فقط یک اسکوش در لبه‌ها در حال محو شدن است. و به همراه آن، بررسی دقیق و سؤالات بیشتر. آیا شرکت های هوش مصنوعی می توانند سرعت خود را حفظ کنند؟ آیا مقیاس گذاری در دوران پس از DeepSeek به میلیاردها دلار نیاز دارد؟ آیا مدل کسب و کاری وجود دارد که بخشی از چند میلیارد سرمایه گذاری را برگرداند؟ ما برای هر مرحله آنجا بوده ایم. و محبوب‌ترین داستان‌های ما در سال 2025، داستان واقعی را روایت می‌کند: صنعتی که در حال بررسی واقعیت است، حتی در صورتی که قول می‌دهد خود واقعیت را تغییر دهد.

سال چگونه شروع شد

How the year started

چگونه سال آغاز شد بزرگترین آزمایشگاه های هوش مصنوعی امسال بزرگتر شدند. تنها در سال 2025، OpenAI یک دور 40 میلیارد دلاری تحت رهبری SoftBank با ارزش گذاری 300 میلیارد دلاری پس از پول جمع آوری کرد. همچنین گزارش شده است که این شرکت سرمایه‌گذارانی مانند آمازون دارد که با معاملات دایره‌ای محاسباتی در مدار هستند و در حال مذاکره برای جذب ۱۰۰ میلیارد دلار با ارزش ۸۳۰ میلیارد دلاری است. این امر OpenAI را به ارزش 1 تریلیون دلاری نزدیک می کند که طبق گزارش ها در IPO سال آینده به دنبال آن است. رقیب OpenAI آنتروپیک نیز امسال 16.5 میلیارد دلار را در دو دور بسته کرد. افزایش اخیر آن با مشارکت شرکت‌های بزرگی مانند Iconiq Capital، Fidelity و سازمان سرمایه‌گذاری قطر، ارزش آن را به 183 میلیارد دلار رساند. (مدیر عامل داریو آمودی در یک یادداشت فاش شده به کارکنان اعتراف کرد که از گرفتن پول از کشورهای دیکتاتور خلیج فارس "هیجان زده" نیست.) سپس XAI ایلان ماسک است که امسال پس از خرید X حداقل 10 میلیارد دلار جمع آوری کرد. استارت‌آپ Thinking Machine Labs میرا موراتی، فناوری‌گر ارشد سابق OpenAI، علیرغم اینکه تقریباً هیچ اطلاعاتی در مورد ارائه محصول خود به اشتراک نمی‌گذارد، یک دور اولیه 2 میلیارد دلاری با ارزش 12 میلیارد دلاری به دست آورد. استارت‌آپ کدنویسی Vibe، سری A 200 میلیون دلاری Lovable، تنها 8 ماه پس از راه‌اندازی، شاخ تک شاخ را برای آن به ارمغان آورد. در این ماه، Lovable 330 میلیون دلار دیگر با ارزش گذاری پس از پولی نزدیک به 7 میلیارد دلار جمع آوری کرد. و ما نمی‌توانیم استارت‌آپ استخدام هوش مصنوعی Mercor را که امسال 450 میلیون دلار در دو دور جمع‌آوری کرد، که آخرین مرحله ارزش آن را به 10 میلیارد دلار رساند، کنار گذاشت. این ارزش‌گذاری‌های بی‌معنی بزرگ، حتی در پس‌زمینه ارقام پذیرش شرکت‌های کوچک و محدودیت‌های زیرساختی جدی هنوز هم اتفاق می‌افتد، و ترس از حباب هوش مصنوعی را تشدید می‌کند.

بساز عزیزم بساز

Build, baby, build

بساز، عزیزم، بساز برای شرکت های بزرگتر، این اعداد از جایی به دست نمی آیند. توجیه آن ارزش‌گذاری‌ها مستلزم ایجاد زیرساخت‌های گسترده است. نتیجه یک چرخه معیوب ایجاد کرده است. سرمایه جمع‌آوری‌شده برای تأمین مالی محاسباتی به طور فزاینده‌ای به معاملاتی گره می‌خورد که در آن همان پول به تراشه‌ها، قراردادهای ابری و انرژی برمی‌گردد، همانطور که در تأمین مالی مرتبط با زیرساخت OpenAI با انویدیا دیده می‌شود. در عمل، مرز بین سرمایه‌گذاری و تقاضای مشتری را محو می‌کند و این نگرانی را ایجاد می‌کند که رونق هوش مصنوعی با اقتصاد دایره‌ای به جای استفاده پایدار تقویت شده است. برخی از بزرگترین معاملات امسال که رونق زیرساخت ها را تقویت کردند عبارتند از:

• Stargate، سرمایه گذاری مشترک بین SoftBank، OpenAI، و Oracle، که شامل 500 میلیارد دلار برای ایجاد زیرساخت هوش مصنوعی در ایالات متحده و nbsp است؛





• خرید Alphabet ارائه‌دهنده زیرساخت‌های انرژی و مرکز داده Intersect به مبلغ 4.75 میلیارد دلار، که این شرکت در ماه اکتبر اعلام کرد که قصد دارد هزینه محاسباتی خود را در سال 2026 به 93 میلیارد دلار افزایش دهد.





• توسعه سریع مرکز داده متا، که هزینه های سرمایه پیش بینی شده آن را در سال 2025 به 72 میلیارد دلار رسانده است، زیرا این شرکت در تلاش است تا محاسبات کافی را برای آموزش و اجرای مدل های نسل بعدی ایمن کند.andnbsp؛

انتظار بازنشانی شد

The expectation reset

بازنشانی انتظارات در سال‌های 2023 و 2024، هر یک از مدل‌های اصلی عرضه شده، با قابلیت‌های جدید و دلایل تازه‌ای که باعث ایجاد تبلیغات شد، ظاهری آشکار داشتند. امسال، جادو محو شد و هیچ چیز بهتر از عرضه GPT-5 OpenAI این تغییر را نشان نداد. اگرچه روی کاغذ معنی‌دار بود، اما با همان نسخه‌های قبلی مانند GPT-4 و 4o ظاهر نشد. الگوهای مشابهی در سراسر صنعت پدیدار شد زیرا بهبودهای ارائه‌دهندگان LLM کمتر متحول‌کننده و بیشتر افزایشی یا مختص دامنه بود. حتی Gemini 3 که چندین معیار را در صدر قرار می‌دهد، تا آنجا که گوگل را به موقعیت برابر با OpenAI بازگرداند، تنها یک پیشرفت محسوب می‌شود - که جرقه‌ای برای یادداشت بدنام "کد قرمز" سام آلتمن و مبارزه OpenAI برای حفظ تسلط شد. همچنین امسال از نظر جایی که انتظار داریم مدل های مرزی از کجا بیایند، بازنشانی شد. راه‌اندازی R1 توسط DeepSeek، مدل «استدلال» آن که در معیارهای کلیدی با o1 OpenAI رقابت می‌کرد، ثابت کرد که آزمایشگاه‌های جدید می‌توانند مدل‌های معتبر را به سرعت و با کسری از هزینه ارسال کنند.

از پیشرفت های مدل گرفته تا مدل های کسب و کار

From model breakthroughs to business models

از پیشرفت‌های مدل گرفته تا مدل‌های کسب‌وکار با کوچک‌تر شدن اندازه هر جهش بین مدل‌های جدید، سرمایه‌گذاران کمتر بر ظرفیت مدل خام متمرکز می‌شوند و بیشتر بر روی آنچه که در اطراف آن پیچیده شده است تمرکز می‌کنند. سوال این است: چه کسی می‌تواند هوش مصنوعی را به محصولی تبدیل کند که مردم به آن تکیه کنند، برای آن پول بپردازند و در جریان کار روزانه خود ادغام کنند؟ این تغییر به روش‌های مختلفی آشکار می‌شود، زیرا شرکت‌ها می‌بینند چه چیزی کار می‌کند، و چه چیزی مشتریان اجازه پرواز خواهند داد. برای مثال، استارت‌آپ جستجوی هوش مصنوعی Perplexity، به طور خلاصه ایده ردیابی حرکات آنلاین کاربران را برای فروش تبلیغات فوق‌شخصی به آن‌ها مطرح کرد. در همین حال، گزارش شده است که OpenAI در نظر داشت تا 20000 دلار در ماه برای هوش مصنوعی تخصصی دریافت کند، که نشان می‌دهد شرکت‌ها تا چه حد تهاجمی را آزمایش می‌کنند که مشتریان ممکن است مایل به پرداخت باشند. با این حال، بیش از هر چیز، مبارزه به سمت توزیع حرکت کرده است. Perplexity با راه‌اندازی مرورگر Comet خود با قابلیت‌های عاملی و پرداخت 400 میلیون دلار به اسنپ برای جستجوی قدرتمند در داخل اسنپ چت تلاش می‌کند که به طور موثری راه خود را به قیف‌های کاربری موجود بخرد. OpenAI یک استراتژی موازی را دنبال می کند و ChatGPT را فراتر از یک ربات چت و به یک پلت فرم گسترش می دهد. OpenAI مرورگر Atlas خود و سایر ویژگی‌های مربوط به مصرف‌کننده مانند Pulse را راه‌اندازی کرده است، در حالی که با راه‌اندازی برنامه‌ها در داخل ChatGPT، شرکت‌ها و توسعه‌دهندگان را نیز جذب کرده است. گوگل، به نوبه خود، متکی به سمت خود است. در بخش مصرف‌کننده، Gemini مستقیماً با محصولاتی مانند Google Calendar ادغام می‌شود، در حالی که در بخش سازمانی، شرکت میزبان اتصالات MCP است تا اکوسیستم خود را سخت‌تر کند. در بازاری که تمایز با کنار گذاشتن یک مدل جدید سخت‌تر می‌شود، مالکیت مشتری و مدل کسب‌وکار خندق واقعی است.

اعتماد و جو ایمنی را بررسی کنید

The trust and safety vibe check

اعتماد و جو ایمنی شرکت‌های هوش مصنوعی در سال 2025 مورد بررسی بی‌سابقه‌ای قرار گرفت. بیش از 50 شکایت حق نسخه‌برداری از طریق دادگاه‌ها منتهی شد، در حالی که گزارش‌های مربوط به "روان‌پریشی هوش مصنوعی" - نتیجه ربات‌های چت که هذیان‌ها را تقویت می‌کنند و ادعا می‌شود که در چندین خودکشی و سایر قسمت‌های تهدیدکننده زندگی مشارکت داشته‌اند - جرقه‌ای برای اصلاحات در مورد اعتماد و امنیت شد. در حالی که برخی از نبردهای کپی رایت به پایان رسید - مانند تسویه حساب 1.5 میلیارد دلاری Anthropic به نویسندگان - بیشتر آنها هنوز حل نشده اند. اگرچه، به نظر می رسد که گفتگو از مقاومت در برابر استفاده از محتوای دارای حق چاپ برای آموزش به مطالبات جبران خسارت تغییر می کند. (نگاه کنید به: نیویورک تایمز از Perplexity به دلیل نقض حق چاپ شکایت می کند.) در همین حال، نگرانی های مربوط به سلامت روان در مورد تعاملات چت ربات هوش مصنوعی - و پاسخ های غم انگیز آنها - به دنبال مرگ های متعدد بر اثر خودکشی و هذیان های تهدید کننده زندگی در نوجوانان و بزرگسالان پس از استفاده طولانی مدت از چت ربات، به عنوان یک مسئله جدی سلامت عمومی ظاهر شد. نتیجه شکایت، نگرانی گسترده در میان متخصصان سلامت روان، و پاسخ‌های سریع سیاستی مانند SB 243 کالیفرنیا است که ربات‌های همراه هوش مصنوعی را تنظیم می‌کند. شاید گویاتر از همه این باشد که: درخواست‌ها برای خویشتن‌داری از جانب مظنونان معمول ضد فناوری نمی‌آید. رهبران صنعت نسبت به "تعامل کردن" چت بات ها هشدار داده اند و حتی سم آلتمن نیز نسبت به اتکای بیش از حد احساسی به ChatGPT هشدار داده است. حتی خود آزمایشگاه ها هم شروع به زدن زنگ خطر کردند. گزارش ایمنی آنتروپیک در ماه مه، تلاش کلود اوپوس 4 را برای باج‌گیری از مهندسان برای جلوگیری از خاموش شدن خود مستند کرد. زیرمتن؟ مقیاس بندی بدون درک آنچه ساخته اید دیگر یک استراتژی قابل دوام نیست.

نگاه به جلو

Looking ahead

نگاه به آینده اگر سال 2025 سالی بود که هوش مصنوعی شروع به رشد کرد و با سؤالات سخت روبرو شد، سال 2026 سالی خواهد بود که باید به آنها پاسخ دهد. چرخه تبلیغات در حال از بین رفتن است و اکنون شرکت های هوش مصنوعی مجبور خواهند شد مدل های تجاری خود را ثابت کنند و ارزش اقتصادی واقعی را نشان دهند. دوران «به ما اعتماد کن، بازگشت خواهد آمد» به پایان خود نزدیک شده است. آنچه در ادامه می آید، یا توجیهی خواهد بود یا حسابی که باعث می شود رکود دات کام مانند روز بدی از تجارت برای انویدیا به نظر برسد. زمان شرط بندی

• AI
• ai infrastructure
• ChatGPT
• DeepMind
• gemini
• Google
• OpenAI
• xAI