مجله اینترنتی متنی و تصویری ایرانیان

معنی پیچرانلو

پیچرانلو. [ چ ِ ] (اِخ ) نام یکی از دهستانهای چهارگانه ٔ بخش باجگیران شهرستان قوچان و مرکز آن قلعه ٔ حسن آباد است . از شمال مرز ایران و شوروی را تشکیل میدهد. کلیه ٔ آبادیهای آن در کوهستان واقع و هوای آن سردسیرو از 15 آبادی تشکیل گردیده و جمعیت آن حدود 2764 نفر و بزرگترین آبادی آن

معنی بای بابان

بای بابان . (اِخ ) نام محلتی بوده است در پایین مرو که آن را بابان نیز خوانده اند و منسوب به آن بابانی است . (از معجم البلدان ).

معنی دندان افریش

دندان افریش . [ دَ اَ ] (اِ مرکب ) به معنی دندان اپریش که خلال باشد. (برهان ). رجوع به دندان آپریز شود.

معنی منشن

منشن . [ م َ ن ِ ] (اِ) به معنی منش است که به معنی خوی و طبیعت باشد. (برهان ). مزید علیه منش بر قیاس گزارشن و پاداشن . (آنندراج ). خوی و سرشت و منش و طبیعت و مزاج . (ناظم الاطباء). || همت و کرم . (برهان ). همت و کرم و جوانمردی . || وقار و گرانی و شکوه و حشمت و بزرگواری . (ناظم

معنی ابوالعلاء

ابوالعلاء. [ اَ ب ُ ل ع َ ] (اِخ ) همدانی . رجوع به ابوالعلاء حسن بن احمد... شود.

معنی قورول

قورول . [ ق ُ ] (اِخ ) دهی است از دهستان چایپاره ٔ بخش قره ضیاالدین شهرستان خوی ، سکنه ٔ آن 501 تن . آب آن ازآغ جای . محصول آن غلات . شغل اهالی زراعت و گله داری و صنایع دستی زنان آنجا جاجیم بافی است . راه ارابه رو دارد. این ده در دو محل بفاصله ٔ 7500 گز قرار گرفته و بنام قورول با

معنی باب

باب . (ع اِ) از اعلام مردان عربست . || (اِخ ) نام اسب زیادبن ابیه . (منتهی الارب ).

معنی مارزبان

مارزبان . [ زَ ] (ص ، اِ مرکب ) که زبانی چون مار دارد. بمانند زبان مار. || (اِ مرکب ) سر دسته ٔ گیاهان تیره ٔ اختریان و جزو تک لپه ایها است و دارای برگی پهن و ساقه های زیرزمینی است . گلهایش ریز و قرمز و صورتی و نارنجی و زرد است . لسان الحیه . اختر. مارزوان . رجوع به اختر و گیاه ش

معنی زغب

زغب . [ زُ ] (ع ص ، اِ) چوزه های زردموی . (منتهی الارب ). جوجه های سنگخوار (قطا) را زُغب نامند. (از اقرب الموارد). ج ِازغب و زغباء. (اقرب الموارد). رجوع به ازغب شود.

معنی دینارکلک

دینارکلک . [ ک َ ل َ ] (اِخ ) دهی است از بخش نیکشهر شهرستان چاه بهار با 200 تن سکنه . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 8).

معنی اسماعیل

اسماعیل . [ اِ ] (اِخ ) ابوبکر. رجوع به اسماعیل سنکلونی شافعی شود.

معنی مغواة

مغواة. [ م ُ غ َوْ وا ] (ع اِ) جای که راه گم کنند در آن . (منتهی الارب ) (آنندراج ). جایی که در آن راه را گم می کنند. (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). ج ، مغاوی ، مُغَوَّیات . (اقرب الموارد). || مغاکی و کنده . (منتهی الارب ) (آنندراج ). مغاکی که جهت گرفتن جانوران وحشی می کنند.

معنی بدپیمان

بدپیمان . [ ب َ پ َ / پ ِ ] (ص مرکب ) بدعهد. آنکه به پیمان وفادار نیست : خداوندا جهاندارا ز خانان دوستی ناید که بی رسمند و بی قولند و بدعهدند و بدپیمان . فرخی .

معنی راست واایستاده

راست واایستاده . [ دَ / دِ ] (ن مف مرکب ) مستقیم ایستاده . که راست ایستد سرپا: مقتن ؛ راست واایستاده . (منتهی الارب ).

معنی بنه عمود

بنه عمود. [ ب ُ ن َ ع َ ] (اِخ ) دهی ازدهستان میان آب بخش مرکزی شهرستان شوشتر است . دارای 150 تن سکنه است . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 6).

معنی پاکیه

پاکیه . (اِخ ) اتین . مستشار حقوقی و قاضی فرانسوی ، متولد در پاریس . مؤلف کتاب مباحثی در باب فرانسه ، و آن دائرة المعارف گونه ای منتظم و سودمند است . (1529-1615م ./ 935-1023 هَ . ق .).

معنی کارة

کارة. [ رَ ] (اِخ ) دهی است به بغداد. (معجم البلدان ) (منتهی الارب ).

معنی غنجة

غنجة. [ غ َ ن ِ ج َ ] (ع ص ) زن باکرشمه . (منتهی الارب ) (آنندراج ). مؤنث غَنِج . (اقرب الموارد).

معنی علی اموی

علی اموی . [ ع َ ی ِ اُ م َ ] (اِخ ) ابن عبداﷲبن خالدبن یزیدبن معاویةبن ابی سفیان اموی سفیانی ، مکنّی به ابوالحسن . رجوع به علی سفیانی شود.

معنی دردر

دردر. [ دِ دِ ] (اِ صوت ) حکایت آواز لرزش اندام . - دردر لرزیدن ؛ دیک دیک لرزیدن . دیک و دیک لرزیدن .

معنی رها

رها. [ رَ ] (نف ) خلاص . (ناظم الاطباء) (غیاث اللغات ) (ناظم الاطباء). جدا. آزاد : ز شادی مبادا دل او رها شدم من ز غم در دم اژدها. فردوسی . رها نیست از مرگ پران عقاب چو در بیشه شیر و چو ماهی در آب . فردوسی . رها نیست از چنگ و منقار مرگ سرپشه و مور تا پیل و کرگ . فردوسی

معنی بطیط

بطیط. [ ب َ ] (ع اِ) شگفت و دروغ ، یقال جاء بامر بطیط. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (آنندراج ). عجب . (مهذب الاسماء). || کفش بی نوک نیم موزه . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || سندل . صندل . (مهذب الاسماء). || (اِ) بلا. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (آنندراج ).

معنی واقصة

واقصة. [ ق ِ ص َ ] (اِخ ) عقبه ای است متعلق به بنی شهاب از طی که دو منزل پائین تر از زباله است و به آن واقصة الحزون گویند. (از معجم البلدان ).

معنی محیی

محیی . [ مُح ْ ] (ع ص ) زنده کننده . حیات بخش . مقابل ممیت . احیأکننده : خلف شایسته باشد و محیی ذکر و مبقی نام . (سندبادنامه ص 146). || (اِخ ) نامی از نامهای خدای تعالی . (مهذب الاسماء).

معنی سلمانان

سلمانان . [ س َ] (اِخ ) قریه ای است از قرای مرو. (معجم البلدان ).

معنی اسریقون

اسریقون . [ ] (اِ) زرقون . (دزی ج 1 ص 21). زنجفر سوخته است . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ).

معنی چراغیل

چراغیل . [ چ ِ ] (اِخ ) دهی است از دهستان حومه ٔ بخش اسکو شهرستان تبریز که در 21هزارگزی جنوب اسکو و 14هزارگزی شوسه ٔ تبریز، دهخوارقان واقع شده . جلگه و معتدل است و 520 تن سکنه دارد. آبش از چشمه ، محصولش غلات و بادام ، شغل اهالی زراعت و گله داری و راهش مالرو است . (از فرهنگ جغرافی

معنی معطشة

معطشة. [ م َ طَ ش َ ] (ع اِ) زمین بی آب . ج ، معاطش . (از منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). زمین بی آب . (آنندراج ).

معنی نیم ساز

نیم ساز. (نف مرکب ، اِ مرکب ) (اصطلاح هندسه ) منصف الزاویه . (لغات فرهنگستان ). که زاویه را دونیمه سازد.

معنی بارکش

بارکش . [ ک َ / ک ِ ] (نف مرکب ) آنکه بارهای گران بردارد. (آنندراج ). حمل کننده ٔ بار. باربر. باربرنده . انسان یا حیوان و یا ماشین که بار حمل کند. باربردار. حمال . (مهذب الاسماء) (دهار) (دِمزن ). حَمولَه . رَحول : هنرپرور و راد و بخشنده گنج از این تخمه [ ساسانیان ] هرگز نبد کس

معنی ارابیع

ارابیع. [ اَ ] (ع ق ) چهارچهار.

معنی باش بلاغ

باش بلاغ . [ ب ُ ] (اِخ ) دهی است از دهستان آتش بیک بخش سراسکند شهرستان تبریز که در 30 هزارگزی شوسه ٔ تبریز و میانه واقع است . ناحیه ای است کوهستانی با آب و هوای معتدل و 216 تن سکنه و آب آن از چشمه تأمین میشود. محصول عمده ٔ آن غلات و حبوب و شغل مردمش زراعت و راه آن مالرو است . (

معنی ابوالحسن

ابوالحسن . [ اَ بُل ْ ح َ س َ ] (اِخ ) علی بن جلیل مرصفی شافعی مدینی . رجوع به علی ... شود.

معنی آماسیه

آماسیه . [ ی َ ] (اِخ ) نام شهری به آسیةالصغری ، در ساحل یشیل ایرماغ ، مولد استرابن مورّخ . رجوع به آمازی شود.

معنی گوریش

گوریش . [ گ َ / گُو ] (ص مرکب ) گاوریش . احمق . گوبروت : نبود باید گوریش تا به آخر عمر که مردمان به چنین ضحکه ها شوند سمر. مسعودسعد. گر او از این پس گوریش خوانَدم شاید وز این حدیث نباید مرا نمود عدول . مسعودسعد. بود اندر جهان چو من گوریش باشد اندر جهان چو من نادان . مسعودس

معنی قبد

قبد. [ ق َ ب ِ ] (اِخ ) دهی از دهستان دربقاضی بخش حومه ٔ شهرستان نیشابور. در 3هزارگزی جنوب نیشابور واقع و جلگه و معتدل است . سکنه 73 تن . آب آن از قنات و محصول آن غلات ، تریاک و شغل اهالی زراعت و کار در شهر است . راه اتومبیل رو دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9).

معنی جوشکار

جوشکار. (ص مرکب ) آهنگری که قطعات آهن یا فلزی دیگر را بهم جوش میدهد.

معنی کرغول

کرغول . [ ] (ص ) احمق . ابله . (یادداشت مؤلف ) : به روی مشتی کرغول در فروخوانند صفات دوزخ پرشدت و عذاب الیم . سوزنی .

معنی غیاث الدین

غیاث الدین . [ ثُدْ دی ] (اِخ ) (خواجه ...) علی تنبکچی . برادر بزرگتر جناب سلطانی سیف الانامی خواجه مظفر. وی از کلانتران استرآباد هنگام فتح این ولایت به دست میرزا محمدزمان بود و از طرف همین پادشاه به منصب دیوان امارت رسید. رجوع به تاریخ حبیب السیر چ خیام ج 4 صص 395 - 396 شود.

معنی مستوفر

مستوفر. [ م ُ ت َ ف ِ ] (ع ص ) تمام گیرنده ٔ حق خود. (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). || کامل کننده کاری را. (از اقرب الموارد). و رجوع به استیفار شود.

معنی دسبیل

دسبیل . [ دِ ] (اِخ ) لغتی است در دَسبیل و آنرا دَشبیل هم گویند، و بنا بر گفته ٔ صاحب «لغت محلی شوشتر» یکی از نامهای دزفول یا محرف آن است .

معنی لوئی

لوئی . (اِخ ) لوئی سیزدهم . فرزند هانری چهارم و ماری دُمدیسی ، مولد فونتن بلو در ماه سپتامبر 1601 م . پادشاه فرانسه از سال 1610 تا 1643 م .

معنی معلب

معلب . [ م ُ ع َل ْ ل ِ ] ع ص ) مرد علبةساز. (منتهی الارب ) (آنندراج ). سازنده ٔ علبة . (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد).

معنی خل خلی کردن

خل خلی کردن . [ خ ُ خ ُ ک َ دَ ] (مص مرکب ) اعمالی از روی دیوانگی انجام دادن . دیوانگی کردن . دیوانه گونه رفتار کردن . (یادداشت بخط مؤلف ).

معنی باء

باء. (ع مص ) نکاح . (قطر المحیط). جماع . (منتهی الارب ). مباءة. بائة. نکاح کردن . وطی بسیار. مجامعت . مباشرت . آرامش با. || (ص ) مرد بسیارجماع . (مهذب الاسماء). باشهوت . مرد کثیرالجماع . (آنندراج ) (غیاث ).

معنی بداندیش

بداندیش . [ ب َ اَ ] (نف مرکب ) بدگمان . متظنن . (مهذب الاسماء). بدسگال . بدخواه . (از آنندراج ).آنکه در مورد دیگران اندیشه ٔ بد دارد. بدنیت . بدخواه . مقابل نیک اندیش . (فرهنگ فارسی معین ) : بداندیش دشمن بود ویل جو که تا چون ستاند ازو چیز او. رودکی (احوال و اشعار رودکی ج 3 ص 1

معنی لف

لف . [ ل ُف ف ] (ع ص ، اِ)ج ِ اَلَف ّ. || ج ِ لَفاء. (منتهی الارب ).

معنی امساغ

امساغ . [ اِ ] (ع مص ) یکسو گردیدن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). تَنَحّی . (اقرب الموارد). دور شدن و بکنار رفتن .

معنی دادقان سرا

دادقان سرا. [ س َ ] (اِخ ) دهی جزء دهستان حومه ٔ بخش لنگرود شهرستان لاهیجان واقع در 12هزارگزی جنوب لنگرودو در 4 هزارگزی بجارپس . جلگه ، معتدل ، مرطوب مالاریائی ، دارای 80 تن سکنه ، گیلکی و فارسی زبان . آب آن از شلمان رود، محصول آن برنج و چای ، شغل اهالی آنجا زراعت و راه آن مالرو

معنی رزی

رزی . [ رُزْ زی ی ] (ع ص نسبی ) برنج فروش . (ناظم الاطباء). منسوب است به رُزّ. (از لباب الانساب ).

معنی نظام الدین هروی...

نظام الدین هروی . [ ن ِ مُدْ دی ن ِ هََ رَ ] (اِخ ) از شعرای عهد سلطان حسین بایقرا و معاصر امیر علیشیر نوائی است . در هرات منصب قضا داشته . او راست : بدور روی توام بت پرست می گویند چه گویم ای بت من هرچه هست می گویند (از قاموس الاعلام ج 6) (ریحانةالادب ج 4 ص 214).

معنی لوله شوی

لوله شوی . [ لو ل َ / ل ِ ] (نف مرکب ) شوینده ٔ لوله . که لوله شوید. || (اِ مرکب ) آلتی شستن لوله را.

معنی زادغر

زادغر. [ غ َ ] (اِ مرکب ) حرامزاده . (آنندراج ) (شعوری ) (ناظم الاطباء). مرکب است از: زاد (زاده ، فرزند) و غر (روسبی ) وعلم است حرامزاده را. (از فرهنگ شعوری ج 2 ص 62).

معنی کتفان

کتفان . [ ک ُ / ک ِ ] (ع اِ) ملخ که در پریدن آمده باشد بدان جهت که در این حال جهجهان رود. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). یقال هی الجراد بعد الغوغاء اولها السروة ثم الدبا ثم الغوغاء ثم الکتفان . (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد).

معنی سنگ سودا

سنگ سودا. [ س َ گ ِ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) حجرالافروج : بهر پای خود کسی آخر بدستم میگرفت گر در این گرمابه من هم سنگ سودا بودمی . حاجی محمدجان قدسی (از آنندراج ). کوه کن افشرده هرگه سوزن مژگان خویش بیستون را آب همچون سنگ سودا برگرفت . محمد سلیم (از آنندراج ). سنگ پا هرچ

معنی شنگرفی

شنگرفی . [ ش َ گ َ ] (ص نسبی ) برنگ شنگرف .

معنی اقلیمیا

اقلیمیا. [ اَ ] (معرب ، اِ) خلطی باشد که بعد از گداختن طلا و نقره و دیگر فلزات در خلاص میماند و آن به انواع باشد: فضی و ذهبی و نحاسی و معدنی . و اقلیمیای عملی هم هست از نقره و مرقشیشا که یکی از اجزای گیرنده ٔ داروی چشم است و آنراحجرالنور گویند گیرند. (برهان ). دود سیم و زر که وقت

معنی راکسة

راکسة. [ ک ِ س َ ] (ع ص ، اِ) مؤنث راکس . (منتهی الارب ) (آنندراج ). مؤنث راکس یعنی گاو ماده ای که در مرکز خرمن بندند. و رجوع به راکس شود. (ناظم الاطباء).

معنی ابن بطریق

ابن بطریق . [ اِ ن ُ ب ِ ] (اِخ ) اوطوقیوس یا افتیخوس سعیدبن بطریق فسطاطی مسیحی (263-328 هَ .ق .). از اطبای مشهور زمان خویش و بطریق اسکندریه . او راست کتبی چند در طب و نیز تاریخی به نام نظم الجوهر در تاریخ سلاطین و خلفا و نصرانیت و بطارقه و اعیاد نصاری ، یحیی بن بطریق یکی از خو

معنی ابوالقطا

ابوالقطا. [ اَ بُل ْ ق َ ] (ع اِ مرکب ) کرکی . || کدری . (المرصع).