مجله اینترنتی متنی و تصویری ایرانیان

معنی مهلبی

مهلبی . [ م ُ هََ ل ْ ل َ ] (اِخ ) لقب علی بن ابان و علی بن احمد و علی بن معاویه . رجوع به علی مهلبی در ردیف خود شود.

معنی تلاطث

تلاطث . [ ت َ طُ ] (ع مص ) برهم زدن موج . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). تلاطم موج . (از اقرب الموارد). || یکدیگر را بدست زدن . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد).

معنی مخلد

مخلد. [ م ُ ل ِ ] (ع ص ) مرد بسیار پیر . (از منتهی الارب ) (از آنندراج ) (از اقرب الموارد) (از محیط المحیط). رجل مخلد؛ مرد سال دیده ای که پیری در وی پدیدار نشده باشد . (ناظم الاطباء). || ثابت و ساکن و برقرار. || بشدت چسبیده و پیوسته . || مایل . || لازم گیرنده . (ناظم الاطباء)

معنی مخافة

مخافة. [ م َ ف َ ] (ع مص ) (از «خ وف ») ترسیدن . (منتهی الارب ) (ترجمان القرآن ) (از اقرب الموارد). و رجوع به مخافت و خوف شود.

معنی لساناً

لساناً. [ ل ِ نَن ْ ] (ع ق ) زبانی . به زبان . شفاهاً.

معنی ملیم

ملیم . [ م َ ] (ع ص ) نکوهیده . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). ملوم . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).

معنی مراغة

مراغة. [ م َ غ َ ] (ع اِمص ) عمل به خاک غلطیدن . (لسان العرب از حواشی چهارمقاله ). غلطیدن عموماً و غلطیدن اسب و خر خصوصاً. (از برهان قاطع). در عربی به معنی غلطیدن جانور است خواه طائر باشد خواه چارپا، در این صورت اسم ظرف است از روغ به معنی غلطیدن حیوان . (غیاث اللغات از قاموس و صر

معنی ابوعطاء

ابوعطاء. [ اَ ع َ ] (اِخ ) افلح . رجوع به ابوعطاء مرزوق ... شود.

معنی منادی بلوطک

منادی بلوطک . [ م ُ ب َطَ ] (اِخ ) دهی از بخش ایذه ٔ شهرستان اهواز است و 148 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6).

معنی مدور

مدور. [ م ُ دَوْ وَ ] (ع ص ) گرد. مدحرج . چرخی . چنبری . گلوله ای . مستدیر. (یادداشت مؤلف ). دایره وار. کروی : صلتی هان سپری بود که گر خواهم از او پر توان کرد ز دینار مدور دو سپر. فرخی . بچگان زاد مدور همه بی قد و قدم صد و سی بچه ٔ اندرزده دو دست بهم . منوچهری . و شکل آن م

معنی مستنصر با

مستنصر با. [ م ُ ت َ ص ِ رُ بِل ْ لاه ] (اِخ ) (الَ ...) عمربن یحیی بن عبدالواحدحفصی هنتاتی ، مکنی به ابوحفص و مشهور به المستنصر ثانی ، از ملوک حفصی در تونس . رجوع به عمر حفصی شود.

معنی تشفیف

تشفیف . [ ت َ ] (ع مص ) سودمند شدن . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || افزون گردیدن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). || سست و ضعیف گردیدن اندوه . (از اقرب الموارد).

معنی مطاربه

مطاربه . [ م ُ رَ ب َ ] (ع مص )با هم طرب نمودن یا مسرور نمودن همدیگر را : چند روز است تا سلطان اشارت فرموده است که چندین پیرایه از جهت مطاربة معد کنیم . (جهانگشای جوینی ).

معنی خمستان

خمستان . [ خ ُ م ِ ] (اِخ ) دهی است از دهستان بربرود بخش الیگودرز شهرستان بروجرد، دارای 316 تن سکنه . آب آن از قنات و محصول آن غلات و لبنیات است . شغل اهالی زراعت و گله داری می باشد. از صنایع دستی زنان قالی و جاجیم بافی و راه مالرو است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6).

معنی پریز

پریز. [ پ َ ] (اِ) فریاد. فغان . نعره : از پریزت چنان بلرزد کوه که زمین بومهن بلغزاند. حکیم علی فرقدی (از جهانگیری ). || بیدگیا. (کازیمیرسیکی ) (شلیمر). || سبزه ای که در کنار جوی و رودخانه و تالاب و جائی که آب بسیار باشد بروید. (برهان قاطع) (فرهنگ جهانگیری ). || مخفف پرویزن .

معنی اعاظم

اعاظم . [ اَ ظِ ] (ع ص ، اِ) ج ِ اَعْظَم . بزرگتران : من اعاظم این بلاد را می شناسم . (فرهنگ نظام ) (از اقرب الموارد) . بزرگتران . این ج ِ اعظم است چنانکه افاضل ج ِ افضل . (آنندراج ) (غیاث اللغات ). مردمان بزرگ و بزرگوار و کلان و مشهور ونامدار و مردمان بزرگتر. (ناظم الاطباء). ب

معنی اواق

اواق . [ اَ قن ْ ] (ع اِ) ج ِ اوقیة. رجوع به اواقی شود.

معنی خوهنگان جلفا

خوهنگان جلفا. [ هََ ن ِ ج ُ ] (اِخ ) مرکز بلوک برزرود در اسپاهان . (یادداشت مؤلف ).

معنی صلمون

صلمون . [ ] (اِخ ) یکی از شجاعان داود. (کتاب دوم سموئیل 23:28) و در اول تواریخ ایام 11:29 عیلای خوانده شده است . (قاموس کتاب مقدس ).

معنی وشنی

وشنی . [ وَ ] (اِ) وسنی . هوو. (فرهنگ فارسی معین ). زنی که با زن دیگر در شوهر مشترک باشد. رجوع به وسنی شود.

معنی حصر وراثت

حصر وراثت . [ ح َ رِ وِ ث َ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) (اصطلاح حقوق ) انجام دادن تشریفات قانونی و رسمی برای برسمیت شناختن و محدود و مشخص کردن وارثان شخص درگذشته .

معنی سرگم

سرگم . [ س َ گ ُ ] (ص مرکب ) بی ابتدا و انتها. (غیاث ) (آنندراج ).

معنی نویسنده

نویسنده . [ ن ِ س َ دَ / دِ ] (نف ) آنکه نوشتن تواند. (یادداشت مؤلف ). که سواد نوشتن دارد : سدیگر هر آن کس که داننده بود نویسنده و چیزخواننده بود. فردوسی . نویسنده را دست گویا بود گل دانش از دلش بویا بود. اسدی . || منشی . مترسل . دبیر. (یادداشت مؤلف ). که پیشه ٔ او ترسل و

معنی نپنی

نپنی . [ ن ِ ] (اِخ ) از دهات دهستان نرم آب بخش دودانگه ٔ شهرستان ساری ، در 11 هزارگزی جنوب شرقی سعیدآباد بر کنار راه پشت کوه ، در منطقه ای کوهستانی و مرطوب واقع است و 200 تن سکنه دارد. آبش از چشمه و رودخانه ٔ تجن ، محصولش غلات و برنج ولبنیات ، شغل اهالی زراعت است . در سه هزارگزی

معنی جعفر ادفوی

جعفر ادفوی . [ ج َ ف َ رِ اَ ف ُ وی ] (اِخ ) رجوع به جعفربن ثعلب ... شود.

معنی علی

علی . [ع َ ] (اِخ ) ابن قاسم طبری . رجوع به علی طبری شود.

معنی صرتی

صرتی . [ ص ُ ] (اِ) قسمی پارچه ٔ ابریشمین خطدار. در زبان عربی عامیانه صُرَّتی نامند. (اول پادشاهان 7:46) (دزی 1:826).

معنی فسرده شدن

فسرده شدن . [ ف ُ / ف ِ س ُ دَ / دِ دَ] (مص مرکب ) یخ زدن . منجمد شدن . فسردن : فسرده شد آن آبهای روان که آمد سوی برکه ٔ خسروان . نظامی .

معنی کج مژ

کج مژ. [ ک َ م َ ] (ص مرکب ، از اتباع ) کج مج : - کج مژزبان ؛ غیرفصیح : طفل چهل روزه ٔ کج مژزبان پیر چهل ساله بر او درس خوان . نظامی . و رجوع به کج مج و کج مج زبان شود.

معنی قاسم آباد

قاسم آباد. [ س ِ ] (اِخ ) دهی است از دهستان شوراب بخش اردل شهرستان شهرکرد. در 6000گزی شمال باختر اردل و 21000گزی تا راه عمومی مالرو. کوهستانی با آب و هوای معتدل ، سکنه ٔ آن 120 تن . زبان لری . آب آن از چشمه . محصول آن غلات ، کتیرا، پشم ، روغن و گزانگبین . شغل اهالی زراعت و گله دا

معنی داد رسیدن

داد رسیدن . [ رَ / رِدَ ] (مص مرکب ) عدل ورزیدن . داد کردن : مفسدان فساد میکنند بداد نمیرسد بعلت آنکه خود بخویشتن مشغول است و درمانده . (تاریخ بیهقی ص 417 چ ادیب ).

معنی مله بیگلر

مله بیگلر. [ م ِ ل ِ ل َ ] (اِخ ) دهی از بخش سنجابی شهرستان کرمانشاهان است و 150 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5).

معنی رنگ سوختن

رنگ سوختن . [ رَ ت َ ] (مص مرکب ) رنگ بردن . (آنندراج ). رجوع به رنگ بردن شود : با تف سینه ساختم طره ٔ ناله آتشین رنگ ترانه با رخ بانگ هزار سوختم . طالب آملی (از آنندراج ).

معنی نس

نس . [ ن َ ] (اِ) سایه . || درختستان . گلستان . || خانه . || مأخوذ از عربی ، رگ و پی و عصب . (ناظم الاطباء).

معنی بوته بر بوته

بوته بر بوته . [ ت َ / ت ِ ب َ ت َ / ت ِ ] (اِ مرکب ) بوت ابر بوت . بوط ابر بوط. از آلات کیمیا و آن بوته ای است که آنرا درزیر، سوراخی باشد که آن را بر بوته ٔ دیگری نهند و نیک به یکدیگر بپیوندند و فلز را در بوته ٔ زبرین ذوب کنند و ذوب شده ، به بوته ٔ زیرین ریزد و خبث و وسخ آن در ب

معنی شانیا

شانیا. (اِخ )ناحیه ای است بکوفه . (معجم البلدان ) (منتهی الارب ).

معنی ارمیتاژ

ارمیتاژ. [ اِ ] (اِخ ) تاکستان دُرْم واقع در ساحل یسار رود رُن در جنوب فرانسه و مرکز شرابهای خوبست .

معنی وردة

وردة. [ وَ دََ ] (ع اِ) یکی ورد، به معنی گل و گل سرخ . (از منتهی الارب ) (اقرب الموارد). رجوع به ورد شود. || هلاکت : وقع فی وردة؛ ای هلکة. || مؤنث ورد. (منتهی الارب ). به معنی اسب گلگون . (اقرب الموارد). رجوع به ورد شود. || (ص ) (عشیة ...) شب که افق آن سرخ باشد و دراساس آمده لیل

معنی ذراع رشیدیه

ذراع رشیدیه . [ ذِ ع ِرَ دی ی َ ] (ترکیب وصفی ، اِمرکب ) در تاریخ قم آمده است : و از قومی اهل قم روایت است که ذراع رشیدیه ابراهیم بن شاذو که نام او ملک بن محمّد احوص بود به قم آورد و این غلط است زیرا که ابراهیم روزگار رشید را درنیافت ولیکن ابراهیم بن الیسع بود و او را در آن مساحت

معنی قره تکانلو

قره تکانلو. [ ق َ رَ ت ِ ] (اِخ ) دهی جزء دهستان منجوان بخش خداآفرین شهرستان تبریز واقع در 24 هزارگزی جنوب خداآفرین و 17500 گزی شوسه ٔ اهر به کلیبر. موقع جغرافیایی آن کوهستانی گرمسیر است . سکنه ٔ آن 30 تن . آب آن از چشمه و محصول آن غلات . شغل اهالی زراعت و گله داری است . راه مالر

معنی غیاث مشهدی

غیاث مشهدی . [ ث ِ م َ هََ ] (اِخ ) (مولانا...) از اهل مشهد بود، و به صنعت رنگرزی اشتغال داشت . این رباعی از اوست : خوبان که ز جام حسن مستند همه هر عهد که بستند شکستند همه با عاشق خویش آشنایی نکنند بیگانه و بیگانه پرستند همه . (از صبح گلشن ص 300).

معنی مستشرق

مستشرق . [ م ُ ت َ رِ ](ع ص ) روشن و تابان . (غیاث ). || شرق شناس .خاورشناس . عالم و محقق و دانا به مسائل مشرق زمین .

معنی ایبری

ایبری . [ ب ِ ] (اِخ ) عبارت ازگرجستان امروزه بوده و قسمتی از سرحد شمالی ساتراپی ارمنستان را تشکیل میداده . کشوری قدیم در آسیای پیشین در جنوب قفقاز. (فرهنگ فارسی معین ). رجوع به ایران باستان ج 1 ص 98، 293، 875 و ج 2 صص 1456 - 1457 و ج 3 ص 1971 و صص 2271 - 2401 و 2436 - 2478 و 249

معنی رکبات

رکبات . [ رُ ] (ع اِ) یا رُکُبات یا رُکَبات ، ج ِ رُکبَة. (ناظم الاطباء) (منتهی الارب ) (اقرب الموارد). ج ِرکبة به معنی زانو یا جای باریکی ساق و ذراع ستور یا آرنج از هر حیوان . (آنندراج ). رجوع به رکبة شود.

معنی چشمه گشادن

چشمه گشادن . [ چ َ / چ ِ م َ / م ِ گ ُ ] (مص مرکب ) بیرون آوردن آب چشمه از زمین یا کوه و جز آن . باز کردن و جاری ساختن چشمه : اگر ده چشمه بگشاد ابن عمران از دل سنگی مرا بحری ز دل بگشاد عزالدین بوعمران . خاقانی .

معنی علی

علی . [ ع َ ] (اِخ ) ابن حسن بن علان بن عبدالرحمان ، مکنی به ابوالحسن . محدث و حافظ و مورخ . وی در سال 352 هَ . ق . از دمشق به حلب سفر کرد. و در «اعلام زرکلی » سال وفات او 355 ذکر شده است .او راست : تاریخ الجزیرة. (از معجم المؤلفین از تاریخ دمشق ابن عساکر ج 12 ص 9 و الوافی صفدی

معنی الف

الف . [ اَ ل ِ ] (ع ص ) مرد جواد و سخی . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). || آن مرد که او را زن نباشد. (مهذب الاسماء). بقولی مرد بی زن . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). رجوع به اَلِف (حرف هجاء) شود. || (اِ) یکی از هر چیزی . (مهذب الاسماء). واحد از هر چیز. (از اقرب الموارد). رجوع به الف (حرف

معنی حاتم

حاتم . [ ت ِ ](اِخ ) ابن سالم الاعرجی مکنی به ابوبشر. محدث است .

معنی قلعه گاه کورکور

قلعه گاه کورکور. [ ق َ ع َ ] (اِخ ) دهی است از دهستان تیلکوه بخش دیواندره ٔ شهرستان سنندج ، واقع در 53هزارگزی شمال باختری دیواندره و 6هزارگزی شمال شوسه ٔ دیواندره به سقز. موقع جغرافیایی آن کوهستانی و هوای آن سردسیری است . سکنه ٔ آن 120 تن است . آب آن از چشمه و محصول آن غلات ، توت

معنی اسقاع

اسقاع . [ اَ ] (ع اِ) ج ِ سُقْع.

معنی قره سنگی

قره سنگی . [ ق َ رَ س َ ] (اِخ ) دهی از دهستان صالح آباد بخش جنت آباد شهرستان مشهد واقع در 36 هزارگزی جنوب خاوری صالح آبادو سر راه سرخس به جنت آباد. موقع جغرافیایی آن کوهستانی و معتدل است . سکنه ٔ آن 100 تن . آب آن از چشمه و محصول آن غلات و پنبه . شغل اهالی زراعت و مالداری است .

معنی ابوالعباس

ابوالعباس . [ اَ بُل ْ ع َب ْ با ] (اِخ ) الناصر لدین اﷲ. رجوع بناصر لدین اﷲ... شود.

معنی شیه

شیه . [ ش َی ْه ْ / شی َ / شی ِ ] (اِ) بانگ و آواز. (منتهی الارب ). || شیهه و بانگ اسب . شنه . (ناظم الاطباء).

معنی احمد

احمد. [ اَ م َ ] (اِخ ) ابن محمد شمنی . او راست : منهج السالک فی الکلام علی الفیة ابن مالک . کمال الدرایة فی شرح النقایة. حاشیة شفا فی تعریف حقوق المصطفی تألیف عیاض بن موسی به نام مزیل الخفا عن الفاظ الشفا و المنصف من الکلام علی مغنی ابن هاشم . وفات 872 هَ .ق . و رجوع به شمنی ..

معنی مهرپرست

مهرپرست . [ م ِ پ َ رَ ] (نف مرکب ) پرستنده ٔ مهر : چون دعا کرد ماه مهرپرست شاه را داد بوسه ای بر دست . نظامی .

معنی پنج برگ

پنج برگ . [ پ َ ب َ ] (اِ مرکب ) بنطافیلون . (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ). و نیز رجوع به پنج انگشت شود.

معنی نخجیرجوی

نخجیرجوی . [ ن َ ] (نف مرکب ) نخجیرجو. شکارجوینده . که در طلب شکار است . که بجستجوی شکار است . شکارچی : مرا اسیر گرفته بتی گرفته اسیر شگفت نیست که نخجیرجوی شد نخجیر. منطقی . سوی مرز تورانْش بنهاد روی چو شیر دژآگاه نخجیرجوی . فردوسی . سوی تور شد شاه نخجیرجوی جهان دید یکسر پ

معنی سرتابی

سرتابی . [ س َ ] (حامص مرکب ) نافرمانی . (آنندراج ).

معنی قوقلة

قوقلة. [ ق َ ق َ ل َ ] (ع مص ) بالا رفتن بر کوه . (از اقرب الموارد). بالا رفتن و برآمدن بر کوه . (ناظم الاطباء).

معنی شاه کهریز

شاه کهریز. [ ک َ ] (اِخ ) دهی از دهستان جلگه افشار دوم بخش اسدآباد شهرستان همدان . دارای 97 تن سکنه . آب آن از چشمه و قنات . محصول آن غلات و صیفی است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5).